Geschiedenis spoorwegen
in en om
Roosendaal

 
 
 

Het Zeebad 'De Duintjes'

 
 
‘The roaring twenties’
Al in ‘the roaring twenties’ wisten dagjestoeristen uit West-Brabant en de Noorderkempen op warme zomerdagen en bij hoogtij zich te vermaken in de toen nog ongerepte en vrijgevochten duintjes aan de rand van de Oosterschelde bij Woensdrecht. Kinderen spartelden naar hartenlust in het water dat zo helder was als glas of speelden in het warme zand van de door de wind opgeworpen zandduinen. Hun ouders snoven de heerlijke verfrissende zeelucht, hielden zich bezig met pootjebaden of genoten van het uitzicht op het water. ‘De Duintjes’, zoals het gebied toen al in de volksmond heette, waren als het ware een oase in een woestijn en dat alles juist nadat je de spoorwegovergang bij km 17,182 van de Zeeuwse lijn was gepasseerd. Rond 1930 begon het dagjestoerisme serieuze vormen aan te nemen.
 
Een werkverschaffingsproject in 1932
Inmiddels was de economische crisis een feit. Ook de gemeente Woensdrecht werd geconfronteerd met steeds meer arbeiders die dagelijks kwamen stempelen om een schamele uitkering in de wacht te slepen voor het dagelijks onderhoud van hun vaak kroostrijke gezinnen. Maar elk jaar verergerde voor velen van hen de situatie. Zoals in vele andere gemeenten werd ook in Woensdrecht een commissie tot ‘werkverschaffing’ gevormd. Met werk in de eigen gemeente kon dan een deel van de werkzoekenden aan werk worden geholpen. Het mes sneed aan twee kanten, enerzijds kreeg de ‘steuntrekker’ meer geld in handen en anderzijds ontving de gemeente een hogere tegemoetkoming uit de Rijkskas voor het doen van ‘nuttige werkzaamheden’. Een van de projecten was de aanleg van een recreatieterrein met zwembad en café-restaurant in ‘De Duintjes’, het schorren-, zand- en duingebied aan de Oosterschelde.
 
 
De ligging van het Zeebad 'De Duintjes'
Een topografische kaart uit de jaren dertig toont de ligging van het Zeebad 'De Duintjes', een in de slikken uitgegraven bassin dat bij vloed vol liep met vers Oosterscheldewater en dat bij eb werd vastgehouden door middel van een sluis.
 
 
De N.V. Zeebad ‘De Duintjes’
Voor de exploitatie van het toekomstige Zeebad ‘De Duintjes’ had de gemeente de in Bergen op Zoom wonende en werkende Antonius (Toon) Leonardus Cornelis Goderie op het oog. Hij was oorspronkelijk afkomstig uit Roosendaal als zoon van hotelhouder Goderie aan het Stationsplein. Toon richtte de in Bergen op Zoom gevestigde N.V. Zeebad ‘De Duintjes’ op.
Op zaterdagmiddag 8 juli 1933, om ongeveer 16.00 uur, vond de officiële opening van het Zeebad ‘De Duintjes’ plaats. Dit gebeurde onder overweldigende belangstelling en werd begunstigd door mooi zonnig weer. Advertentie in De Grondwet van 6 juli 1933.
 
 
De accommodatie van het Zeebad ‘De Duintjes’
In het seizoen van 1933 had het zwembad een oppervlakte van 15.000 m2 (260 m lang en 60 m breed) en een grootste diepte van 1,50 meter. Een jaar later was dit verbreed tot zo’n 140 meter. Daarnaast was er nog een speciaal kinderbassin met een diepte van 50 cm en ter grootte van 7500 m2 aangelegd. Globaal waren de afmetingen van het strand 300 x 40 meter. De wandelweg had een lengte van 300 meter en een breedte van 10 meter. Het langs deze wandelweg in hout gebouwde café-restaurant was 17 bij 9 meter groot (foto boven) en had plaats voor circa 100 recreanten. Op de terrassen konden 450 mensen plaats nemen. Voor dames stond er aan de noordzijde en voor heren aan de zuidzijde van het water, dus elk apart, een houten kleedgelegenheid. Verder waren er nog twee consumptie-tenten voor de verkoop van frisdrank.
 
 
Een stopplaats voor de trein
Op zondag 23 juli 1933 liet een stoptrein uit Roosendaal voor het eerst reizigers uit bij het Zeebad 'De Duintjes'. De trein was al om 07.46 uur uit Roosendaal vertrokken. De laatste van de zes treinen zou op zondag om 19.10 uur vertrekken. Volgens een advertentie in een krant op 21 september 1933 zou de feestelijke ontvangst van een 'motorwagen' om twee uur de officiële opening betekenen van de treindienst naar en van De Duintjes.
 
 
De dienstregeling
In de richting Roosendaal - Vlissingen stopten er op zondagen zes treinen en op werkdagen drie. In omgekeerde richting waren er dat op zondagen maar liefst negen treinen, weliswaar (op een enkeling na) pas na de middag en in de avonduren. Advertentie in De Grondwet van 22 juli 1933.
 
 
Een locomotief NS 6000 aan de stopplaats De Duintjes
Of er op de openingsdag ook werkelijk een motorwagen heeft gereden, lijkt erg twijfelachtig aangezien er in het Algemeen Handelsblad van 25 juli 1933 een foto stond van een feestelijk versierde stoomtrein uit Roosendaal met een locomotief serie NS 6000, omstuwd door een massa mensen op het perron van het Zeebad 'De Duintjes'.
 
 
Een locomotief NS 7100 aan de stopplaats De Duintjes
Slechts een enkele foto is bekend van een trein uit Roosendaal, die bij het Zeebad 'De Duintjes' is gestopt. De fotograaf staat op de oprit naar de overweg en kijkt in de richting Bergen op Zoom. De trein wordt getrokken door een locomotief serie NS 7100 (met tender vóór).
 
 
De tarieven
Het recreatiepark op Zeebad 'De Duintjes' was gratis toegankelijk en bood speelgelegenheid met schommels, ringen, klimtouwen, glijbanen en turntoestellen. Slechts voor het gebruik van kano’s, kleedgelegenheden (met douches), badkleding of zwemgordels moest je betalen. Advertentie in De Grondwet van 21 juli 1933.

Het affiche
Een speciaal reclame-affiche moest de mensen in grote drommen al of niet per trein naar het Zeebad 'De Duintjes' lokken. De plaat doet je onwillekeurig denken aan een Brabantse Rivièra. Vanuit Bergen op Zoom, Roosendaal, Oudenbosch, Zevenbergen en Breda kon je per trein tegen speciale, verlaagde prijzen reizen.
 
 
Een concert in 'De Duintjes'
In de zomer van 1933 werden nagenoeg elke zondag extra festiviteiten georganiseerd, teneinde het Zeebad 'De Duintjes' tot een succes te maken. Dat blijkt uit diverse advertenties in de kranten, waarin concerten, muziekuitvoeringen, vlieger- en ballonwedstrijden, zelfs ook vliegdemonstraties en vuurwerk, werden aangekondigd. Advertentie in De Grondwet van 28 juli 1933.
 
 
Vlieger- en ballonwedstrijden in 'De Duintjes'
Opvallend is dat aan de dienstregeling, zowel op zondag als op werkdagen een extra trein om 16.07 uur uit Roosendaal is toegevoegd. De maand augustus was dan ook de vakantiemaand bij uitstek voor de schoolgaande jeugd en gaf ze de mogelijkheid nog wat vertier in de late middag- en vroege avonduren te zoeken. Advertentie in De Grondwet van 5 augustus 1933.
 
 
Het bad- en strandleven
In 1933 werden talrijke kiekjes gemaakt van het bad- en strandleven in het Zeebad 'De Duintjes'. Links is het café-restaurant met terras te zien en rechts poseren enkele dames voor de kleedgelegenheid die boven het water van het zwembad aan de noordzijde was gebouwd.
 
 
De roep van geheel Brabant in 'De Duintjes'
Zelfs op een kerkelijke zon- en feestdag als Maria Hemelvaart probeerde exploitant Antonius Goderie het publiek te verleiden naar zijn attractie te komen. Advertenties in De Grondwet van 14 en 16 augustus 1933.
 
 
Het bad- en strandleven
In het midden is het café-restaurant met terras te zien en rechts staat een van de twee consumptietenten voor de verkoop van frisdrank.
 
 
Een concert in 'De Duintjes'
Zelfs de Roosendaalse harmonie 'Vlijt en Volharding', als sympathisant van exploitant Antonius Goderie, mocht op een zondagmiddag een concert geven in het Zeebad 'De Duintjes'. Advertentie in De Grondwet van 18 augustus 1933.
 
 
Het bad- en strandleven
Het was bij mooi en zonnig weer goed toeven op het terras van het café-restaurant. De exploitant had niet bespaard op comfortabele stoelen en tafels.
 
 
Het bad- en strandleven
Wat verder van het café-restaurant af en buiten de drukte van het Zeebad 'De Duintjes' hield zich wat oudere jeugd op met muziek spelen, praten, roken en zonnen. Een groepje, bekend als 'De Smakkers', had er ook een houten huisje laten maken.
 
 
Het bad- en strandleven
Lang niet alle jonge dames gaven zich in 1933 al bloot aan de zon en het water. Rechts is het café-restaurant met terras te zien.
 
 
Het bad- en strandleven
In badpak zag je er als jonge meid in 1933 niet bepaald fraai uit. Maar plezier hadden 'de vier schonen' wel.
 
 
Het bad- en strandleven
In het water en op het strand moesten dames en heren gescheiden blijven, althans volgens de regels. Dat gebeurde lang niet altijd.
 
 
Een grote vliegdemonstratie op Koninginnedag in 'De Duintjes'
Als klap op de vuurpijl werden in 1933 drie Duitse vliegeniers uitgenodigd om hun prestaties in de lucht te tonen.
Advertentie in De Grondwet van 28 augustus 1933.
 
 
Het bad- en strandleven
In badpak zag je er als jonge meid in 1933 niet bepaald fraai uit. Maar plezier hadden 'de vier schonen' wel.
 
 
Een grote vliegdemonstratie op Koninginnedag in 'De Duintjes'
Als klap op de vuurpijl werden in 1933 drie Duitse vliegeniers uitgenodigd om hun prestaties in de lucht te tonen.
Advertentie in De Grondwet van 30 augustus 1933.
 
 
Het bad- en strandleven
Rechts staat de kleedgelegenheid voor dames aan de noordzijde van het Zeebad 'De Duintjes'. Het gebouw stond deels boven het water op houten palen.
 
 
Een grote vliegdemonstratie op Koninginnedag in 'De Duintjes'
Toch nog een probleem op Koninginnedag. Maar wat er nu precies aan de hand was, kom je niet te weten.
Advertentie in De Grondwet van 31 augustus 1933.
 
 
Het bad- en strandleven
Dat het in het Zeebad 'De Duintjes' goed druk kon zijn bij mooi weer en speciale activiteiten, bewijst deze plaat.
 
 
De sluiting van het seizoen
Desondanks bleef Toon Goderie afhankelijk van het weer en het seizoen. Half september 1933 droogde de toeristenstroom plotseling op. Advertentie in De Grondwet van 14 september 1933.
 
Nawoord
Uiteraard is er over het Zeebad 'De Duintjes' veel meer te vertellen. Dit gebeurt dan ook in een artikel dat gepubliceerd zal worden in een tijdschrift op historisch gebied in West-Brabant. Het Zeebad 'De Duintjes' zou ruim elf jaar bestaan. De Slag om de Kreekrakdam bij Woensdrecht maakte er echter in het najaar van 1944 een einde aan. Pas in de jaren zestig kwamen er weer dagjesmensen bij mooi weer zonnen en baden in de slikken en schorren, maar dat stond in geen enkele verhouding tot vroeger.